Beleid & de nacht wereldwijd

Een club is een cultureel instituut zolang een vergunning dat toestaat.

Hoe Amsterdam de nacht regelt

In 2013 begon Amsterdam met 24-uursvergunningen: een handvol plekken, vooral aan de randen van de stad, mocht dag en nacht open blijven, op voorwaarde dat ze een cultureel en artistiek programma boden.^[1] De eerste 24-uursvergunning ging naar Trouw, in een oude drukkerij aan de Wibautstraat.^[2] Het idee: spreid de nacht, geef makers ruimte, en haal de druk van het centrum.

Het knelpunt is bijna altijd ruimte. Nieuwbouw schuift op tot naast bestaande clubs, en dan gaat de klacht over geluid vaak over de nieuwe bewoner heen naar de oude buur. Het agent-of-change-principe draait dat om: wie de omgeving verandert, draagt de kosten van de aanpassing, niet de plek die er al was.^[3]

Toch verdwijnen plekken. Na de coronajaren, en toen vergunningen afliepen, sloot De School begin 2024, net als eerder Trouw.^[4] Elke sluiting laat zien hoe smal de marge is waarbinnen de nacht mag bestaan.

Hoe Amsterdam de nacht exporteerde

De grootste bijdrage van Amsterdam aan de wereldnacht is geen club maar een idee: de nachtburgemeester. Nadat Mirik Milan de rol vanaf 2012 professioneel maakte, namen steden als Londen, New York, Berlijn, Parijs en Sydney een eigen night mayor of night office over.^[5][6]

Milan bouwde dat werk uit tot VibeLab, dat samen met tientallen steden het Global Nighttime Recovery Plan schreef: een praktische gids om de nacht te beschermen en na crises te laten herstellen.^[7] Zo werd het Amsterdamse experiment een exportproduct.

Beleid klinkt saai, maar het is de plek waar de nacht wordt gewonnen of verloren. Daarom hoort het in deze gids thuis, en daarom steunen we de mensen die het werk doen.